پزشکی و سلامتی

علائم سرخوردگی مهره کمر

بیماری‌های ناحیه ستون فقرات ، به دلیل حساسیت محل قرارگیری، تاثیرات ناخوشایند بسیاری بر فرد بیمار می‌گذارند. سرخوردگی مهره کمر، نوعی بیماری در ناحیه‌ی ستون فقرات است که موجب کمردرد می‌شود. اغلب اوقات، درمان غیرجراحی می‌تواند علائم بیماری را تسکین دهد؛ اما در موارد شدید، جراحی ستون فقرات تنها راهکار موفقیت‌آمیز است. در این مطلب، با این بیماری، علائم، علل، راهکارهای تشخیصی و درمانی آن بیشتر آشنا می‌شویم. همچنین درباره روش‌های جراحی سرخوردگی مهره کمر نیز اطلاعاتی را در اختیار شما قرار خواهیم داد.

علائم سرخوردگی مهره کمر

سرخوردگی مهره کمر چیست؟

سرخوردگی مهره کمر (Spondylolisthesis)، یکی از مشکلات ستون فقرات و در واقع بی‌ثباتی ستون فقرات است و زمانی اتفاق می‌‌افتد که یکی از مهره‌‌ها بیش از توان حرکتی خود حرکت کند و از جای خود بلغزد. این عارضه، معمولاً در پایه‌ی ستون فقرات اتفاق می‌افتد. هنگامی که مهره‌ی لغزش‌یافته به عصب فشار ‌وارد کند، می‌تواند باعث درد در ناحیه‌ی کمر یا پاها شود. حدود 4 تا 6 درصد از جمعیت بزرگسال دچار این معضل می‌شوند. ممکن است افرادی سال‌ها با این مشکل زندگی کنند و هیچ علائمی نداشته باشند. معمولاً، سرخوردگی مهره کمر به دلیل افزایش سن، ساییدگی و پارگی ستون فقرات رخ می‌دهد و بعد از 50 سالگی شایع‌تر است. همچنین،  احتمال وقوع آن در زنان بیشتر از مردان است.

 

علل و عوامل خطر سرخوردگی مهره کمر

ممکن است به دلایل زیر احتمال ابتلا به سرخوردگی مهره کمر بیشتر باشد:

  • کشیدگی بیش از حد ستون فقرات در ورزشکاران (رشته‌های فوتبال و ژیمناستیک)
  • در کودکانی که جهش رشدی را تجربه می‌کنند.
  • می‌تواند زمینه‌ی ژنتیکی داشته باشد. برخی افراد با نواحی نازک‌تری از مهره‌ها متولد می‌شوند و احتمال شکستگی و لغزش مهره‌ها در آنها بیشتر است.
  • با افزایش سن، ممکن است شرایط تخریبی ستون فقرات، سایش و پارگی دیسک‌ها ایجاد شود و مهره‌ها ضعیف ‌شوند.

 

علائم سرخوردگی مهره کمر

ممکن است فرد مبتلا به سرخوردگی مهره کمر، هیچ علائمی را تجربه نکند و حتی از مشکل خود آگاه نباشد؛ اما به طور معمول، کمردرد، درد اصلی در سرخوردگی مهره کمر محسوب می‌شود. دردی که ممکن است به قسمت باسن و پایین ران گسترش یابد. همچنین، ممکن است علائم زیر در فرد تجربه شود:

  • اسپاسم عضلانی در عضلات پشت ران
  • سفتی پشت کمر
  • مشکل در راه رفتن یا ایستادن برای مدت طولانی
  • درد هنگام خم شدن به سمت جلو یا عقب
  • بی‌حسی، ضعف یا گزگز در پاها
  • درد در پایین کمر یا باسن
  • فشار روی ریشه‌های عصبی و درد در پاها
  • دردی که با انجام فعالیت بدتر شود.

 

انواع سرخوردگی مهره کمری

شش نوع اصلی سرخوردگی مهره کمر وجود دارد که عبارتند از:

مادرزادی

ستون فقرات نوزاد، از بدو تولد معیوب است و مهره‌های نامرتب فرد را در معرض خطر لغزش در مراحل بعدی زندگی قرار می‌دهد.

ایستمی

این نوع، به دلیل بیماری دیگری به نام اسپوندیلولیز ایجاد می‌شود که شکستگی یا ترک در قسمت نازک مهره می‌‌تواند منجر به لغزش مهره‌ها به سمت عقب، جلو یا روی استخوان زیرین شود.

دژنراتیو

با افزایش سن، دیسک‌های بین مهره‌ها، آب خود را از دست می‌دهند و خشک و نازک‌تر می‌شوند. از این رو، مهره‌ها راحت‌تر از جای خود خارج می‌گردند.

تروماتیک

آسیب یا ضربه باعث می‌شود مهره از جای خود خارج شود.

پاتولوژیک

در این نوع، بیماری دیگری مانند پوکی استخوان، تومور و یا سرطان باعث سرخوردگی مهره کمر می‌شود.

پس از جراحی

در این نوع سرخوردگی، پس از جراحی ستون فقرات، یک مهره از جای خود می‌لغزد.

 

روند تشخیص بیماری سرخوردگی مهره کمری

متخصص مغز و اعصاب با انجام معاینات بالینی و گرفتن شرح حال پزشکی، از علائم احتمالی بیمار آگاه می‌شود. سپس، برای تأیید تشخیص، اسکن تصویربرداری را تجویز می‌کند. از جمله اشعه ایکس از ستون فقرات جهت بررسی قرار داشتن صحیح مهره‌ها در جای خود، سی تی اسکن یا اسکن MRI برای مشاهده‌ی ستون فقرات با جزئیات بیشتر یا دیدن بافت نرم مانند دیسک‌ها و اعصاب.

بر اساس شدت سرخوردگی ستون فقرات، تقسیم‌بندی انجام می‌شود: گرید پایین (I یا II) کمتر جدی است و معمولاً نیازی به جراحی ندارد. گرید بالا (III و IV) مساله‌ای جدی است و ممکن است فرد به جراحی نیاز داشته باشد، به خصوص اگر درد زیادی را احساس کند. موارد گرید پایین معمولاً در نوجوانان مبتلا به سرخوردگی ستون فقرات ایستمی و تقریباً در همه‌ی موارد دژنراتیو دیده می‌شود.

 

روش‌های درمان سرخوردگی مهره کمری

روش درمان بسته به میزان لغزش، علائم، سن و سلامت کلی بیمار متفاوت است. روند درمانی غیرجراحی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

استراحت:

پرهیز از انجام فعالیت‌ها و ورزش‌های شدید

دارو:

مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن می‌تواند تسکین‌دهنده‌ی درد باشد. اگر این موارد مؤثر واقع نشد، ممکن است داروهای دیگری تجویز شود.

تزریق داروهای استروئیدی:

این داروها، مستقیماً به ناحیه‌ی آسیب‌دیده تزریق می‌شوند.

فیزیوتراپی:

فیزیوتراپیست‌ها می‌توانند تمرینات هدفمندی را برای تقویت عضلات حمایت‌کننده‌ی شکم و کمر آموزش دهند. تمرینات روزانه اغلب پس از چند هفته، درد را تسکین می‌دهد.

بریس:

استفاده از بریس در کودکان، نوجوانان و جوانان می‌تواند با محدود کردن حرکت، به تثبیت ستون فقرات کمک کند و از این رو، شکستگی‌ها بهبود می‌یابند.

جراحی:

در گرید بالا، اگر درد زیاد باشد، ممکن است نیاز به جراحی باشد. متخصص مغز و اعصاب، ابتدا با گزینه‌های درمانی غیر جراحی مانند استراحت و فیزیوتراپی درمان را آغاز می‌کند. این درمان‌ها اغلب علائم را تسکین می‌دهند. اگر بعد از انجام فیزیوتراپی، همچنان فرد درد و ناتوانی شدید داشته باشد و یا به سرخوردگی ستون فقرات گرید بالا مبتلا باشد، جراحی تنها گزینه‌‌ی درمانی خواهد بود. وجود هر یک از موارد زیر تائیدکننده‌ی جراحی است:

  • سرخوردگی ستون فقرات از نوع گرید بالا باشد.
  • بیمار درد شدیدی را تجربه کند.
  • درمان‌های غیرجراحی، پاسخگو و تسکین‌دهنده‌ی علائم نباشند.

اهداف جراحی عبارتند از:

  • تسکین درد ناشی از عصب تحریک‌شده
  • تثبیت مهره‌ی لیز خورده در ستون فقرات
  • بازیابی عملکرد ستون فقرات
  • رفع فشار وارد بر ستون فقرات با یا بدون فیوژن است.

در جراحی فیوژن، جراح، دو مهره‌ی آسیب‌دیده را به هم متصل می‌کند. با پیشرفت روند بهبودی، آنها به یک استخوان تبدیل می‌شوند و حرکت بین دو مهره را از بین می‌برند. اکثر افراد در عرض چند ماه پس از جراحی، به فعالیت‌های عادی خود باز می‌گردند. اما، ستون فقرات آنها به اندازه‌ی قبل انعطاف‌پذیر نخواهد بود.

 

پس از جراحی سرخوردگی مهره کمری

ممکن است پس از جراحی،  پزشک تمریناتی را برای تقویت عضلات پشت و شکم به خصوص در کودکان توصیه کند. همچنین، پزشک باید اطمینان حاصل کند که بیمار چکاپ‌های منظم را انجام می‌دهد. در این صورت، امکان تشخیص اولیه‌ی بروز هر گونه مشکلی امکانپذیر خواهد بود. اغلب اوقات، پس از جراحی، سرخوردگی ستون فقرات، بهبود یافته و درد بیمار از بین می‌رود. به تدریج امکان انجام فعالیت‌های عادی روزمره وجود دارد. گاهی اوقات ممکن است سرخوردگی ستون فقرات برای بار دوم عود کند. این موضوع، زمانی اتفاق می‌‌افتد که گرید بیماری بالاتر باشد. البته، در افرادی که دچار لغزش جزئی هستند، این وضعیت ممکن است هرگز عود نکند.

 

عوارض درمانی سرخوردگی مهره کمری

در صورتی که سرخوردگی ستون فقرات، جدی باشد،  ممکن است فرد به بیماری دیگری به نام سندرم دم اسب مبتلا شود که در آن ریشه‌های عصبی در قسمتی از کمر به نام دم اسبی فشرده می‌شوند و از طرفی باعث عدم وجود حس در پاها می‌شود. این بیماری، می‌تواند بر مثانه تأثیر بگذارد و به عنوان اورژانس پزشکی محسوب شود.

 

اقدامات لازم برای کاهش سرخوردگی ستون فقرات

اقدامات زیر می‌توانند در کاهش خطر ابتلا به سرخوردگی ستون فقرات موثر باشند:

انجام تمرینات منظم

انجام فعالیت‌های ورزشی منظم، در تقویت عضلات پشت و شکم توصیه می‌شود.

حفظ وزن مناسب

داشتن وزن متعادل، در کاهش سرخوردگی ستون فقرات بسیار مهم است. اضافه وزن موجب می‌شود تا به کمر فشار بیشتری وارد شود.

داشتن رژیم غذایی متعادل

مصرف رژیم غذایی متعادل حاوی تمام گروه‌های اصلی، در تغذیه‌ و مقاومت استخوان‌ها بسیار موثر است.

 

به این مطلب چند ستاره امتیاز میدید؟

حمید جعفری

حمید جعفری فعال حوزه محتوا و سئو و مدیر سایت نیک شو ، امیدوارم محتوای این سایت راهی باشد برای زندگی بهتر و لذت بخش تر ......

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا